Księgowanie Różnic Kursowych w systemie RAKSSQL

Tego typu transakcje pojawiły się szczególnie po styczniu 2009 roku, kiedy zmiany w prawie dewizowym i kodeksie cywilnym sprawiły, że rozliczenia walutowe pomiędzy kontrahentami krajowymi nie wymagają uzyskania zezwolenia dewizowego.
Sposób rozliczania tych transakcji normuje ustawa o rachunkowości, ustawa o PDOF i PDOP oraz ustawa VAT. Przy czym pomimo chęci ujednolicenia tych przepisów, a w szczególności wycen walut, nie zawsze udaje się uniknąć rozbieżności.

Niektóre istotne zapisy powyższych aktów prawnych
• Kwoty podatku wykazuje się w PLN bez względu na to, w jakiej walucie określona została kwota należności na fakturze. Różnice kursowe dotyczące kwoty VAT są neutralne podatkowo - co oznacza, że do przychodów czy kosztów podatkowych można odnieść jedynie różnice kursowe dotyczące wartości netto.
  Z tego powodu niektóre firmy wystawiają faktury, w których kwoty netto wyrażone są w walucie obcej a kwota podatku VAT w PLN.
• Ustawa o VAT reguluje, że gdy podstawa opodatkowania jest wyrażona w walucie obcej, to do przeliczenia na PLN stosuje się kurs średni NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury. Dla uniknięcia różnych kursów (stosownie do różnych regulacji prawnych) firmy zwykle wystawiają faktury w dniu wykonania usługi czy sprzedaży towaru. Rozbieżności pojawiają się np. gdy usługa jest wykonana na koniec jakiegoś miesiąca a faktura została wystawiona z zachowaniem 7-dniowego terminu ale już w następnym miesiącu. Wówczas do celów podatkowych i rachunkowości należałoby przyjąć kurs z dnia poprzedzającego wykonanie usługi. Natomiast dla VAT z dnia poprzedzającego wystawienie faktury.
• Z ustawy o PDOP i PDOF wynika, że jeśli transakcja zostanie wyrażona w walucie obcej i w walucie obcej nastąpi płatność, wówczas mogą się pojawić różnice kursowe, które powinny być uwzględnione zarówno podatkowo jak i bilansowo. Jeśli natomiast transakcja zostanie wyrażona w walucie obcej ale płatność nastąpi w PLN wówczas, różnice kursowe powinny być uwzględnione tylko bilansowo.
• Ustawa o rachunkowości określa, że operacje gospodarcze wyrażone w walutach obcych ujmowane w księgach rachunkowych po kursie faktycznie zastosowanym w dniu wynikającym z charakteru operacji lub średnim NBP dla danej waluty z dnia poprzedzającego.

Poniżej przedstawiamy praktyczne aspekty księgowania różnic kursowych w systemie RAKSSQL. Zainteresowanych pełniejsza analizą prawną odsyłamy do odrębnych publikacji.

Założono, że dokumenty typu faktura sprzedaży czy faktura zakupu wystawiane są w module Sprzedaż systemu RAKSSQL. Wtedy moduł Księgowy ma dostęp do pełnych danych związanych z fakturą i może wykorzystać wiele funkcji, a w szczególności wzorce księgowania. Gdy otrzymujemy fakturę w formie papierowej wystawioną w innym systemie, także możemy wykorzystać proponowane metody księgowania, jednak wtedy wiele operacji będziemy musieli wykonać ręczne.

Przykład - Faktura sprzedaży dla odbiorcy krajowego wystawiona w EURO, kwota VAT w PLN